Yafka BOoks First.htmlshapeimage_2_link_0
 

Αθήνα, 12 Μαΐου 2010



«Πολιτικοποίηση σημαίνει να αποσαφηνιστούν

οι σχέσεις εξουσίας, οι σχέσεις ιδιοκτησίας,

οι σχέσεις βίας.»

U. M. Meinhof



Αν επιχειρούσαμε να συμπυκνώσουμε τη σύγχρονη αστική κοινωνία - κατά την τεχνοτροπία της commedia dell’ arte ή του δικού μας Καραγκιόζη - σε έναν μικρό αριθμό από φιγούρες, ο «μασκοφόρος εκδικητής» σίγουρα θα ήταν μία από αυτές, και κατά πάσα πιθανότητα πίσω από τη μάσκα θα διαγραφόταν μια γυναίκα. Ο μύθος, ωστόσο, καταπατά και συνθλίβει τα πραγματικά πρόσωπα μέσα στη δίνη των άρρητων συλλογικών φαντασιώσεων, που με λίγη βοήθεια από τους εκάστοτε «δια-χειριστές» ωθούνται προς τη φαντασιοπληξία και καταλήγουν τακτοποιημένες. Κατά τούτο, ενώ πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί για το πρόσωπο της Ουλρίκε Μ. Μάινχοφ, ο δικός της λόγος, και προπάντων ο πολιτικός της λόγος, παραμένει συσκοτισμένος και εξόριστος.

Διαβάζοντας τα δημοσιευμένα κείμενά της - εδώ έχει γίνει μια επιλογή από την αρθρογραφία της στο περιοδικό ‘konkret’ την περίοδο 1960-1969 - διαπιστώνουμε ένα δικό της ιδίωμα που βρίσκεται ανατριχιαστικά κοντά - όσο λίγοι στρατευμένοι, τολμώ να πω - στην πραγματική πραγματικότητα, και που διατηρεί - όσο λίγοι ιδεολόγοι, τολμώ και πάλι να πω - αυτό που οραματίζεται για τον κόσμο στη σφαίρα του απόλυτα και μεσοπρόθεσμα εφικτού.  H Ουλρίκε Μ. Μάινχοφ, σύμφωνα με βιογραφίες της που έχουν δημοσιευτεί, πριν καταλήξει να θέσει εαυτόν εκτός και να διωχθεί από την έννομη τάξη, ήταν ήδη υπό διωγμό επειδή υπερέβη τα όρια της άγραφης νομιμότητας που διέπει τα μικρότερα ή μεγαλύτερα σύνολα στα οποία κατά καιρούς εντάχθηκε, με τελευταία την οικογένειά της. Ο θάνατος, όπως συμβαίνει πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν είναι ικανή συνθήκη για να σταματήσει η απαίτηση παροχής πειστικών εξηγήσεων και μιας ικανοποιητικής «απολογίας». Το χρέος μένει εσαεί ανοιχτό και ανεξόφλητο.

Έξω από αυτόν τον κύκλο, αυτό που μας αφορά εδώ είναι η τέχνη του εφικτού. Και ως προς αυτό ο λόγος της Ουλρίκε Μάινχοφ έχει σήμερα πολλά να μας θυμίσει και πολλά να μας διδάξει. Περί ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές ο ιμπεριαλισμός έχει καταφέρει να αναγκάζει κυβερνήσεις να υποθηκεύουν την εργασία των πολιτών και να κατοχυρώνουν αυτό το κοινωνικό (;!) συμβόλαιο νομοθετώντας μέσα σε κοινοβούλια που τα διέπει η συναίνεση ή η τακτοποιημένη και απόλυτα ελεγχόμενη σύγκρουση. Μέχρι πολύ πρόσφατα θεωρείτο υπερβολή να πει κανείς ότι δεν έχουμε δημοκρατία, σήμερα είναι μια φράση που συναντά κανείς καθημερινά στον αστικό τύπο, αν όχι ως συντελεσμένο γεγονός, ως μια γραμμή που πάνω της ακροβατούμε. Είναι σχεδόν μισός αιώνας που μας χωρίζει από τότε που γράφτηκαν αυτά τα κείμενα. Επί της ουσίας, όμως, τα ζητήματα που θίγονται είναι ακόμα άλυτα. Είναι μάχες χαμένες ή αιτήματα ακόμα ανεκπλήρωτα. Γι’ αυτό και οι δομές που χτίζονταν και που εδραίωσαν τη μεταπολεμική Γερμανία ως ένα από τα πιο ισχυρά κράτη στην Ευρώπη και στον κόσμο πρέπει να μελετηθούν για λόγους επίκαιρους μάλλον παρά ιστορικούς.

Ο μιλιταρισμός, ο συγκεντρωτισμός στον τύπο, το μεταναστευτικό, το ιδεολόγημα της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης, η ομοιομορφία εντός των κοινοβουλίων, η καταπραϋντική λειτουργία των συμβόλων και των θεσμών, η αστυνομική βία, η «Προστασία του Πολίτη», οι αποκαλυπτικές ρωγμές στη γλώσσα της εξουσίας, οι μηχανισμοί συκοφάντησης και απενεργοποίησης της εξωκοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης αναλύονται με τρόπο ψύχραιμο, σαφή και εν τέλει λαϊκό, ενώ το βλέμμα και οι απαιτήσεις του παραμένουν στο σημείο του βρασμού. Μισό σχεδόν αιώνα μετά μπορούμε, νομίζω, να βγάλουμε το ασφαλές συμπέρασμα ότι αυτά που ο κυρίαρχος λόγος της εξουσίας ονομάζει παρεκτροπές του συστήματος, είναι στην πραγματικότητα συστατικά του στοιχεία.

Η έκδοση αυτή στοχεύει στην παροχή εργαλείων πολιτικής σκέψης και τελικά εργαλείων πολιτικής πράξης.



για τη yafka books,

Δανάη Παναγιωτοπούλου

Ulrike M. Meinhof, Γερμανία, Γερμανία... μεταξύ άλλων

επίμετροshapeimage_3_link_0